Białystok umacnia swoją pozycję na naukowej mapie Europy. Na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku powstała infrastruktura, która pozwala śledzić funkcjonowanie organizmu człowieka z niespotykaną dotąd dokładnością. Specjalne komory metaboliczne umożliwiają analizę procesów zachodzących w ciele niemal w czasie rzeczywistym – od spalania energii po reakcje na dietę, leki i wysiłek fizyczny.
Nowoczesne pomieszczenia, które na pierwszy rzut oka przypominają standardowy pokój hotelowy, kryją zaawansowaną aparaturę badawczą. Osoby biorące udział w eksperymentach spędzają w nich zwykle dobę, choć w zależności od projektu czas ten może zostać wydłużony nawet do kilku dni. W tym czasie naukowcy monitorują praktycznie każdy aspekt funkcjonowania organizmu – analizowane jest wydychane powietrze, przemiany energetyczne, a nawet produkty przemiany materii.
To przełom w podejściu do badań nad metabolizmem, który dotąd często opisywano w sposób ogólny i trudny do uchwycenia w konkretnych wartościach. Teraz możliwe jest precyzyjne określenie, jak organizm wykorzystuje tłuszcze i węglowodany, jak szybko zachodzą procesy spalania energii i jak reaguje na różne czynniki zewnętrzne.
Jak podkreślał podczas prezentacji projektu prorektor ds. medycyny cyfrowej i badań klinicznych prof. Adam Krętowski, nowe możliwości pozwalają zweryfikować wiele popularnych przekonań dotyczących funkcjonowania organizmu. W praktyce oznacza to, że pojęcia takie jak „wolny metabolizm” mogą zostać wreszcie zmierzone i opisane konkretnymi danymi, a nie jedynie subiektywnym odczuciem pacjentów.
Inwestycja została zrealizowana w Ośrodku Wsparcia Badań Klinicznych UMB. Jej koszt przekroczył 9 mln zł – większość pochodziła z finansowania Agencji Badań Medycznych w ramach środków Krajowego Planu Odbudowy, a pozostałą część pokrył sam uniwersytet. Efektem jest jedno z najbardziej zaawansowanych stanowisk do badań metabolicznych w tej części Europy. W skali kraju to rozwiązanie pionierskie, a na kontynencie podobnych instalacji jest zaledwie kilkanaście.
Nowa infrastruktura wpisuje się w szerszy kierunek rozwoju uczelni, która od lat koncentruje się na badaniach nad chorobami cywilizacyjnymi. Rektor UMB prof. Marcin Moniuszko wskazywał, że zaburzenia metaboliczne są dziś jednym z kluczowych wyzwań zdrowotnych, często powiązanym z dietą i stylem życia. Dzięki nowym możliwościom badawczym możliwe będzie dokładniejsze poznanie mechanizmów stojących za otyłością, cukrzycą czy stanami przedcukrzycowymi.
Zastosowanie technologii wykracza jednak poza klasyczne badania medyczne. Uczelnia widzi potencjał także w analizie wpływu żywności funkcjonalnej oraz w projektach realizowanych wspólnie z przemysłem farmaceutycznym i spożywczym. Już teraz zainteresowanie współpracą deklarują partnerzy z różnych sektorów.
Otwarciu komór towarzyszyła konferencja naukowa poświęcona nowym możliwościom badań klinicznych i medycyny spersonalizowanej. Do Białegostoku przyjechali eksperci z zagranicy oraz przedstawiciele firm, którzy dostrzegają w tej technologii szansę na rozwój nowoczesnych terapii i produktów.
Pierwsi pacjenci już biorą udział w badaniach, a naukowcy nie mają wątpliwości, że to dopiero początek. Nowa infrastruktura może sprawić, że Białystok stanie się jednym z najważniejszych ośrodków badań metabolicznych w tej części Europy – miejscem, w którym teoria zaczyna być weryfikowana twardymi danymi.
(PW)