W Białostockim Parku Naukowo-Technologicznym podpisano 16 lutego 2026 r. strategiczne porozumienie inaugurujące inicjatywę „Sojusz dla Regionu”. Samorząd województwa podlaskiego oraz Klaster Przemysłowy Evoluma deklarują wspólne działania na rzecz rozwoju technologii bezpieczeństwa i rozwiązań podwójnego zastosowania. To wyraźny sygnał, że region chce aktywnie uczestniczyć w rozbudowie krajowego potencjału obronnego.
Dokument podpisali marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym oraz prezes Klastra Przemysłowego Evoluma Sebastian Rynkiewicz. Klaster zrzesza ponad 150 firm z sektora metalowo – maszynowego i technologicznego, działających zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym.
Od deklaracji do konkretnych projektów
„Sojusz dla Regionu” ma charakter strategiczny i wyznacza ramy długofalowej współpracy między samorządem a przemysłem. Równolegle zawarto porozumienia kooperacyjne z przedsiębiorstwami zainteresowanymi realizacją projektów dla sektora obronnego, w tym ze spółką Stekop SA.
Ten etap oznacza przejście do działań operacyjnych: integracji łańcuchów dostaw, rozwijania wspólnych projektów badawczo – rozwojowych oraz budowania zdolności produkcyjnych umożliwiających udział w krajowych i europejskich programach obronnych. W centrum zainteresowania znajdują się technologie dual-use, czyli rozwiązania wykorzystywane zarówno w sektorze cywilnym, jak i wojskowym.
Region na wschodniej flance
Położenie województwa podlaskiego – w bezpośrednim sąsiedztwie wschodniej granicy Unii Europejskiej i NATO – nadaje inicjatywie szczególną wagę. W obliczu zmieniającej się sytuacji geopolitycznej rozwój regionalnych zdolności produkcyjnych w obszarze bezpieczeństwa jest postrzegany nie tylko jako impuls gospodarczy, ale również element wzmacniania odporności państwa.
Podczas wydarzenia podkreślano, że Polska przeznacza rekordowe środki na obronność – 5 proc. PKB, czyli około 250 mld zł rocznie. Dodatkowym instrumentem wsparcia ma być program SAFE o wartości 44 mld euro. Ambicją władz regionu jest to, aby jak największa część tych środków trafiała do podlaskich przedsiębiorstw.
Marszałek Łukasz Prokorym wskazał, że bezpieczeństwo należy dziś postrzegać szeroko – w wymiarze militarnym, żywnościowym i energetycznym. Zaznaczył, że tylko ścisła współpraca samorządu, przemysłu i instytucji centralnych daje realną szansę na skuteczne konkurowanie o duże kontrakty.
Potencjał przemysłowy i rolniczy
Minister rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich Stefan Krajewski zwrócił uwagę, że Podlaskie to region silny nie tylko w produkcji rolnej, lecz także w przemyśle maszynowym. Nowoczesne zakłady mleczarskie i wyspecjalizowana produkcja roślinna współistnieją tu z rozwiniętym sektorem obróbki metali i zaawansowanych technologii. W jego ocenie część firm ma potencjał do dywersyfikacji działalności i włączania się w projekty związane z obronnością.
O znaczeniu inicjatywy mówili również parlamentarzyści i przedstawiciele administracji rządowej oraz samorządowej, wskazując na konieczność przygotowania regionu do współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej i strukturami sił zbrojnych.
Bluszcz – przykład regionalnej technologii
Podczas wydarzenia zaprezentowano bezzałogowo-załogowy system minowania narzutowego Bluszcz, opracowany w konsorcjum z udziałem podmiotów: Stekop SA, Belma SA oraz Wojskowego Instytutu Techniki Pancernej i Samochodowej. System był testowany m.in. przez 18. Dywizję Zmechanizowaną podczas ćwiczeń „Żelazny Obrońca”.
To przykład projektu, który może być rozwijany w oparciu o regionalne kompetencje – od produkcji komponentów mechanicznych po integrację zaawansowanych systemów technologicznych. Tego rodzaju rozwiązania mają stać się jednym z praktycznych efektów „Sojuszu dla Regionu”.
Między ambicją a zdolnością produkcyjną
Integralną częścią spotkania był panel dyskusyjny poświęcony realnym możliwościom województwa w zakresie współpracy z sektorem obronnym. Eksperci analizowali, czy region jest gotowy nie tylko projektować, ale również produkować na potrzeby dużych kontraktów, jakie kompetencje wymagają wzmocnienia oraz jak skutecznie włączyć się w łańcuchy dostaw programów krajowych i europejskich.
Wspólnym wnioskiem była potrzeba trwałej integracji środowiska przemysłowego. Pojedyncze przedsiębiorstwo ma ograniczone możliwości, natomiast współdziałanie kilkudziesięciu czy kilkuset podmiotów znacząco zwiększa siłę negocjacyjną i konkurencyjność regionu.
„Sojusz dla Regionu” nie tworzy nowych struktur administracyjnych. Opiera się na wykorzystaniu istniejącego potencjału i budowie spójnej oferty kierowanej do partnerów krajowych i międzynarodowych. Dla Podlaskiego to próba wejścia do grona regionów realnie współtworzących krajowe bezpieczeństwo – nie tylko jako beneficjent inwestycji, lecz jako ich aktywny uczestnik.
(Piotr Walczak)