W tym roku 16 marca minęło dokładnie 80 lat od chwili, gdy w Polsce narodził się ruch, który na stałe zmienił oblicze sportu na polskiej wsi. Ludowe Zespoły Sportowe, bo o nich mowa, świętują swój wielki jubileusz, przypominając o dekadach pasji, integracji i wychowywania kolejnych pokoleń sportowców, którzy swoje pierwsze kroki stawiali na lokalnych boiskach i w wiejskich salach gimnastycznych. W całej Polsce, również w Białymstoku, zapłonęły dziś świeczki na urodzinowych tortach.
16 marca 1946 roku do rejestru „Samopomocy Chłopskiej” wpisano pierwszy klub Ludowe Zespoły Sportowe – był to LZS Swornica Czarnowąsy (woj. opolskie), który założyli Antoni Janik, Stefan Grefling i Kazimierz Lachowski. Ten dzień uważa się za narodziny Ludowych Zespołów Sportowych. Założone w trudnych powojennych realiach, LZS-y miały prosty, ale niezwykle ważny cel – aktywizację sportową i kulturalną mieszkańców wsi i małych miasteczek. Szybko stały się czymś więcej niż tylko klubami sportowymi. Były sercem lokalnych społeczności, miejscem spotkań, rywalizacji i budowania więzi, które przetrwały pokolenia. Tak było również w Podlaskim Zrzeszeniu LZS, które swoją siedzibę ma w Białymstoku.
Na terenie Podlasia, podobnie jak w innych regionach kraju, pierwsze Ludowe Zespoły Sportowe zaczęły powstawać w latach 1946-1947. Założono je m.in.: w Szczuczynie, Boćkach, Zabłudowie, Kuźnicy, Pomigaczach.
Przyjęło się, że pierwszym klubem zrzeszonym w 1946 roku był LZS Czarnowąsy. Ale w naszym wojewódzkim zrzeszeniu 80-te urodziny już w ubiegłym roku obchodził klub Wissa Szczuczyn – zaznacza Elżbieta Skalimowska, wieloletnia wiceprzewodnicząca Podlaskiego Zrzeszenia LZS.
Co ciekawe, działacze z ówczesnego białostockiego zrzeszenia byli też pionierami na innych sportowych płaszczyznach. W 1976 roku zainicjowali i zorganizowali pierwsze w kraju Igrzyska Wojewódzkie LZS Pracowników Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa. To oni też wpadli na pomysł organizowania mistrzostw szkół rolniczych, które później stały się ogólnopolskie. I to właśnie szkoły rolnicze były bazą rozwoju tego zrzeszenia, to z nich wywodzi się wielu sportowców i trenerów.
Przez prawie 80 lat swojej działalności na rozwój i pozycję podlaskiej organizacji pracowało wielu działaczy, w tym m.in.:
- Kazimierz Gwiazdowski,
- Władysław Renowicki,
- Zenon Mościcki z Zambrowa,
- Lech Malinowski z Łomży,
- Andrzej Skiepko z Hajnówki,
- Władysław Kierdelewicz,
- Elżbieta Skalimowska,
- Mieczysław Kazimierz Baszko,
- Jan Zalewski,
- Jolanta Bernatowicz.
Podlaskie Zrzeszenie LZS skupia około 10 tys. członków, w tym 68% to młodzież do lat 18. Zrzeszeni są oni w ponad 300 jednostkach organizacyjnych, ale tylko 90 z nich ma osobowość prawną. W ostatnich latach podlaskie zrzeszenie organizuje co roku ponad 1200 imprez sportowych, rekreacyjnych i turystycznych, w których uczestniczy dziesiątki tysięcy osób. Do wiodących dyscyplin sportowych na Podlasiu należą:
- piłka nożna,
- lekkoatletyka,
- badminton,
- tenis stołowy,
- zapasy,
- sumo,
- szachy.
Od wiejskich boisk na olimpijskie areny
Przez 80 lat działalności Ludowe Zespoły Sportowe wychowały tysiące sportowców, w tym wielu mistrzów Polski, Europy, a nawet medalistów olimpijskich. To właśnie w małych, często skromnie wyposażonych klubach, swoje talenty szlifowali przyszli reprezentanci kraju w takich dyscyplinach jak lekkoatletyka, kolarstwo, zapasy, podnoszenie ciężarów czy łucznictwo.
Najlepsze kluby Podlaskiego Zrzeszenia LZS
- KS Podlasie Białystok
- UKS Dojlidy Białystok
- KS Wschód Białystok
- UKS Hubal Białystok
- SKB Suwałki
- MUKS Stoczek 45 Białystok
- UAKS Podlasie Białystok
- KS Prefbet-Sonarol Łomża
- LKS Narew Kurpiewski Łomża
- KS Klimat Łapy.
Tegoroczne obchody 80-lecia LZS będą miały charakter ogólnopolski. W całym kraju zaplanowano liczne wydarzenia, które mają na celu uhonorowanie historii i dorobku zrzeszenia. Pierwszym i jednocześnie symbolicznym etapem było akcja „Odpalamy nasz tort urodzinowy”. Kluby, organizacje gminne, powiatowe, i wojewódzkie wspólnie 16 marca o godz. 13. odpaliły świeczki na urodzinowych tortach – rozpoczynając tym samym oficjalne obchody 80-lecia Ludowych Zespołów Sportowych. Do tego świętowania dołączyło również Podlaskie Zrzeszenie LZS.
W tym jubileuszowym roku, nie tylko dla LZS, ale również dla mnie, bo za mną 40 lat pracy dla organizacji, życzę naszym członkom jak najwięcej sportowych niespodzianek – powiedziała na uroczystości Elżbieta Skalimowska.
LZS dziś – wciąż blisko ludzi
Choć realia się zmieniły, misja Ludowych Zespołów Sportowych pozostaje aktualna. Dziś, w dobie cyfryzacji i siedzącego trybu życia, rola LZS w promowaniu aktywności fizycznej, szczególnie wśród dzieci i młodzieży, jest nie do przecenienia. Kluby te wciąż stanowią fundament sportu powszechnego w Polsce, oferując dostęp do treningów i rywalizacji tam, gdzie brakuje komercyjnej infrastruktury.
Jolanta Bernatowicz, przewodnicząca Podlaskiego Zrzeszenia LZS podkreśla, że jubileusz 80-lecia to doskonała okazja, by docenić pracę tysięcy ludzi, którzy przez dekady, często społecznie, budowali potęgę sportu na polskiej wsi.
To święto wszystkich, dla których LZS stały się synonimem pasji, zdrowej rywalizacji i lokalnego patriotyzmu. Są najważniejszym filarem sportu , to są przyjaciele na których zawsze można polegać, na każdej płaszczyźnie – podkreśliła.
(EB)