Regiony graniczne Unii Europejskiej mają otrzymać potężny impuls finansowy. Komisja Europejska uruchamia instrument EastInvest, który w latach 2026 – 2027 ma zmobilizować blisko 30 mld euro na wsparcie wschodnich obszarów Wspólnoty. Wśród beneficjentów znajduje się także województwo podlaskie.
Nowy mechanizm zaprezentowano w Brukseli podczas konferencji poświęconej roli regionów w budowaniu bezpieczeństwa Europy. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz podlaskiego. Po powrocie do kraju marszałek województwa Łukasz Prokorym oraz członek zarządu Bogdan Dyjuk przedstawili założenia programu.
EastInvest ma charakter nadzwyczajny i jest odpowiedzią na sytuację geopolityczną na wschodniej granicy UE. Zakłada szybkie uruchomienie finansowania dla regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Pieniądze mają trafić do samorządów, przedsiębiorstw oraz uczelni wyższych. Nie przewidziano podziału środków na odgórne pule krajowe – wsparcie będzie przyznawane w formule konkursowej.
Władze regionu podkreślają, że dla podlaskiego szczególnie istotne będą inwestycje w rozwój firm, modernizację branż, rolnictwo oraz odnawialne źródła energii. Instrument oparty ma być głównie na pożyczkach i gwarancjach, jednak samorząd zabiega o to, by miały one jak najbardziej preferencyjny charakter.
Równolegle prowadzone są rozmowy dotyczące zasad udzielania pomocy publicznej. W grę wchodzi m.in. zwiększenie limitów wsparcia dla przedsiębiorców oraz większa elastyczność w łączeniu różnych form finansowania.
Jak zaznaczają przedstawiciele zarządu województwa, uruchomienie EastInvest to efekt wspólnych działań regionów przygranicznych z kilku państw UE. W rozmowach uczestniczyły nie tylko kraje bezpośrednio sąsiadujące ze wschodnią granicą, ale także regiony z południa i zachodu Europy, które wsparły inicjatywę.
Nowy instrument ma przeciwdziałać negatywnym skutkom wojny w Ukrainie i napięć międzynarodowych – m.in. ograniczeniu inwestycji, osłabieniu lokalnych gospodarek czy odpływowi mieszkańców z regionów przygranicznych.
Dla podlaskiego to potencjalnie jedno z największych dodatkowych źródeł finansowania w najbliższych latach. Ostateczne zasady programu mają zostać doprecyzowane w kolejnych miesiącach.
(PW)