Zaburzenia równowagi i zawroty głowy to jedna z częstszych przyczyn groźnych upadków u osób starszych. Inżynierowie z Politechniki Białostockiej wspólnie z lekarzami i fizjoterapeutami opracowali rozwiązanie, które może pomóc ograniczyć takie sytuacje. To specjalna mechatroniczna kamizelka monitorująca ruchy ciała i wspierająca rehabilitację seniorów.
Urządzenie zostało zaprojektowane tak, aby przypominało zwykły element garderoby. Dzięki temu senior może założyć je jak codzienną odzież i korzystać z niego podczas zwykłych aktywności – spaceru czy wyjścia na zakupy.
Kamizelka jest odpowiedzią na potrzeby lekarzy, którzy na co dzień mają do czynienia z osobami starszymi cierpiącymi na zaburzenia równowagi – wyjaśnia dr hab. inż. Szczepan Piszczatowski, prof. Politechniki Białostockiej z Zakładu Biomateriałów i Inżynierii Wyrobów Medycznych.
W kamizelce zamontowano osiem czujników rozmieszczonych wokół tułowia – w okolicach barków i miednicy. Dzięki nim urządzenie analizuje ruchy użytkownika i może wykrywać sytuacje, w których pojawia się ryzyko utraty równowagi.
Jeśli system wykryje niebezpieczny ruch, uruchamiane są niewielkie silniki wibracyjne. Ich zadaniem jest ostrzeżenie użytkownika, że powinien zmienić sposób poruszania się lub zatrzymać się, aby uniknąć upadku.
W trybie pasywnym kamizelka jedynie zbiera dane dotyczące aktywności fizycznej, zapisując parametry ruchu. Informacje trafiają do aplikacji mobilnej, która pozwala analizować postępy rehabilitacji oraz częstotliwość wykonywania ćwiczeń.
W kolejnych etapach projektu urządzenie będzie testowane w warunkach domowych. Do udziału w badaniach zaproszono osoby starsze, które zgłaszają problemy z utrzymaniem równowagi.
Seniorzy otrzymają do dyspozycji 50 prototypów kamizelek. Przez kilka tygodni będą korzystać z nich w codziennym życiu, a zebrane przez czujniki dane posłużą naukowcom do dalszego udoskonalania technologii.
W projekcie uczestniczą także specjaliści z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Badania obejmują m.in. ocenę mobilności, siły mięśniowej i stabilności postawy.
Kamizelce towarzyszy aplikacja mobilna oraz poradnik z zestawem ćwiczeń przygotowanych przez fizjoterapeutów. Program rehabilitacji może być dopasowany indywidualnie do możliwości użytkownika.
Naukowcy podkreślają, że rozwiązanie nie zastąpi leczenia, ale może pomóc wielu osobom starszym zwiększyć poczucie bezpieczeństwa podczas codziennych aktywności i zachować większą samodzielność.
Projekt powstał dzięki współpracy specjalistów z różnych dziedzin – od inżynierii biomedycznej i informatyki po geriatrię i fizjoterapię. W prace nad urządzeniem zaangażowani byli również doktoranci i studenci białostockich uczelni.
Politechnika Białostocka zgłosiła już wnioski patentowe dotyczące kamizelki. W przyszłości możliwe jest jej wdrożenie do produkcji i wprowadzenie na rynek jako technologii wspierającej opiekę nad osobami starszymi.
(PW)